Lista notatek
Czas teraźniejszy
Podtematy
Czasowniki sein i haben – cz. teraźniejszy
Odmiana czasownika sein w czasie teraźniejszym
Czasownik „sein“ odmienia się nieregularnie.
| ich | bin | ja jestem |
| du | bist | ty jesteś |
| er/sie/es | ist | on/ona/ono jest |
| wir | sind | my jesteśmy |
| ihr | seid | wy jesteście |
| sie | sind | oni są |
| Sie | sind | forma grzecznościowa |
Przykłady zdań:
- Du bist in Berlin. (Jesteś w Berlinie.)
- Er ist krank. (On jest chory.)
- Ihr seid nett. (Jesteście mili.)
Odmiana czasownika haben w czasie teraźniejszym
Czasownik „haben“ również odmienia się nieregularnie. Zauważ, że w drugiej i trzeciej osobie liczby pojedynczej nie ma literki „b”.
| ich | habe | ja mam |
| du | hast | ty masz |
| er/sie/es | hat | on/ona/ono ma |
| wir | haben | my mamy |
| ihr | habt | wy macie |
| sie | haben | oni mają |
| Sie | haben | forma grzecznościowa |
Przykłady zdań:
- Sie hat eine Katze. (Ona ma kota.)
- Wir haben Ferien. (Mamy wakacje.)
- Sie haben Recht. (Mają rację.)
Czasowniki słabe – cz. teraź.
Czasowniki słabe charakteryzują się tym, że we wszystkich czasach i osobach odmieniają się regularnie. Przykładem często używanego czasownika słabego jest czasownik machen (robić).
| ich mache | wir machen |
| du machst | ihr macht |
| er / sie / es macht | sie / Sie machen |
Do czasowników słabych zaliczamy również czasowniki takie jak: fragen (pytać), spielen (grać), wohnen (mieszkać), sagen (mówić).
Do góryCzasowniki mocne – cz. teraź.
Czasowniki mocne to inaczej czasowniki nieregularne.
W przypadku niektórych czasowników mocnych, takich jak np. tragen (nosić), fahren (jechać, jeździć), laufen (biegać), lassen (zostawiać, pozwalać), schlafen (spać), treffen (spotykać), sprechen (mówić), w 2. i 3. osobie liczby pojedynczej dochodzi do zmiany samogłoski w temacie: e → i , ie oraz a → ä. W pozostałych osobach taka zmiana nie występuje.
Przykład 1: czasownik laufen
| ich laufe | wir laufen |
| du läufst | ihr lauft |
| er / sie / es läuft | sie / sie laufen |
Przykład 2: czasownik treffen
| ich treffe | wir treffen |
| du triffst | ihr trefft |
| er / sie / es trifft | sie / sie treffen |
Warto dodać, że formy niektórych mocnych czasowników nie zmieniają się w czasie teraźniejszym. Dotyczy to czasowników takich jak: kommen (przyjść, przyjechać), rufen (wołać) czy liegen (leżeć). Ich formy zmieniają się dopiero w czasie przeszłym.
Do góryCzasowniki modalne – cz. teraź.
W języku niemieckim mamy sześć czasowników modalnych:
| können (móc, potrafić) | müssen (musieć) | sollen (mieć powinność) | dürfen (mieć pozwolenie, móc) | wollen (chcieć) | mögen (pragnąć, lubić) | |
| ich | kann | muss | soll | darf | will | mag |
| du | kannst | musst | sollst | darfst | willst | magst |
| er/sie/es | kann | muss | soll | darf | will | mag |
| wir | können | müssen | sollen | dürfen | wollen | mögen |
| ihr | könnt | müsst | sollt | dürft | wollt | mögt |
| sie/Sie | können | müssen | sollen | dürfen | wollen | mögen |
Szyk zdania
Jeśli w zdaniu oprócz czasownika modalnego występuje także inny czasownik (np. „muszę ćwiczyć”), to drugi czasownik stoi na końcu zdania.
Przykłady szyku zdania w zdaniach z czasownikami modalnymi
- können: Ich kann sehr gut schwimmen. (Potrafię bardzo dobrze pływać.)
- müssen: Sie müssen gerade viel lernen. (Ona musi się teraz dużo uczyć.)
- sollen: Sie sollen Hausaufgaben machen. (Powinni odrobić zadania domowe.)
- dürfen – Sie darf bei uns bleiben. (Może u nas zostać.)
- wollen – Willst du noch einen Kaffee? (Chcesz jeszcze jedną kawę?)
- mögen – Wir mögen Deutsch. (Lubimy język niemiecki.)
Czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone – cz. teraź.
W języku niemieckim istnieją czasowniki rozdzielne i nierozdzielnie złożone. Czasowniki rozdzielnie złożone to takie, w których podczas odmiany przedrostek należy oddzielić i umieścić na końcu zdania.
Przedrostki, które oddzielają się od czasownika
ab-, an-, auf-, aus-, bei-, ein-, mit-, nach-, vor-, zu-, zusammen-, zurück-, her-, hin-, los-, weg-, weiter-
Przykłady:
- auf/stehen (wstawać) → Ich
stehe täglich um sieben Uhr auf.
(Codziennie wstaję o siódmej.)
- aus/packen (rozpakowywać) → Die Kinder
packen ihre Geschenke aus.
(Dzieci rozpakowują prezenty.)
- an/kommen (przyjeżdżać) → Der Zug
kommt immer pünktlich an. (Pociąg
zawsze przyjeżdża punktualnie.)
- nach/denken (zastanawiać się, rozmyślać) →
Der Schüler denkt viel nach.
(Uczeń dużo rozmyśla.)
- zu/hören (słuchać) → Die Schüler hören der Lehrerin aufmerksam zu. (Uczniowie uważnie słuchają nauczycielki.)
Przedrostki, które nie oddzielają się od czasownika
be-, ge-, ent-, emp-, er-, ver-, zer-, miss-, hinter-
Przykłady:
- bekommen (dostawać) → Zu Weihnachten
bekommen Kinder viele Geschenke. (Z okazji świąt
Bożego Narodzenia dzieci dostają dużo prezentów.)
- gefallen (podobać się) → Dein neues
Haus gefällt mir sehr. (Bardzo podoba mi się twój
nowy dom.)
- erklären (wyjaśniać, tłumaczyć) → Die
Lehrerin erklärt den neuen Lehrstoff.
(Nauczycielka tłumaczy nowy materiał.)
- verstehen (rozumieć) → Sie versteht schon sehr gut Deutsch. (Ona już bardzo dobrze rozumie niemiecki.)