Lista notatek
Czas przeszły Präteritum
Podtematy
Czas przeszły Präteritum
Kiedy używamy czasu przeszłego Präteritum?
- w tekstach narracyjnych, w literaturze oraz w monologach
- bardzo często z czasownikami sein (być), haben (mieć) oraz czasownikami modalnymi
Jak tworzymy Präteritum?
Präteritum, w przeciwieństwie do czasu przeszłego Perfekt, tworzymy za pomocą tylko jednego czasownika z odpowiednią końcówką, przy czym poszczególne grupy czasowników rządzą się różnymi regułami:
- Czasowniki sein i haben
- Czasowniki słabe (regularne) (np. sagen, fragen, …)
- Czasowniki mocne (nieregularne) (np. bleiben, essen, …)
- Czasowniki modalne (czyli czasowniki kann, müssen, wollen, sollen, dürfen, mögen)
- Czasowniki mieszane
Czasowniki sein i haben – Präteritum
| osoba | czasownik haben | czasownik sein |
|---|---|---|
| ich | hatte (miałem) | war (byłem) |
| du | hattest (miałeś) | warst (byłeś) |
| er / sie / es | hatte (miał) | war (był) |
| wir | hatten (mieliśmy) | waren (byliśmy) |
| ihr | hattet (mieliście) | wart (byliście) |
| sie / Sie | hatten (mieli) | waren (byli) |
Czasowniki słabe (i zwrotne) – Präteritum
Czas przeszły Präteritum czasowników słabych tworzymy poprzez dodanie do tematu czasownika końcówki -te oraz odpowiednich końcówek osobowych. Np.
Czasownik sagen (powiedzieć/mówić):
| ich | sagte | (powiedziałem) |
| du | sagtest | (powiedziałeś) |
| er / sie / es | sagte | (powiedział) |
| wir | sagten | (powiedzieliśmy) |
| ihr | sagtet | (powiedzieliście) |
| Sie / sie | sagten | (powiedzieli) |
Czasowniki mocne – Präteritum
Podczas tworzenia czasu przeszłego Präteritum czasowników mocnych (nieregularnych) dochodzi do zmiany samogłoski w temacie. Np.
Czasownik sprechen (mówić):
| ich | sprach | (mówiłem) |
| du | sprachst | (mówiłeś) |
| er / sie / es | sprach | (mówił) |
| wir | sprachen | (mówiliśmy) |
| ihr | spracht | (mówiliście) |
| Sie / sie | sprachen | (mówili) |
Zauważ, że w pierwszej i trzeciej osobie liczby pojedynczej nie dodajemy końcówki. Listę czasowników mocnych i ich form w czasie przeszłym znajdziesz na przykład tutaj.
Do góryCzasowniki modalne – Präteritum
Czas przeszły Präteritum czasowników modalnych w pierwszej osobie:
| kann | ich konnte | (mogłem) |
| müssen | ich musste | (musiałem) |
| wollen | ich wollte | (chciałem) |
| sollen | ich sollte | (powinienem był) |
| dürfen | ich durfte | (wolno mi było/mogłem) |
| mögen | ich mochte | (lubiłem) |
Odmiana przez pozostałe osoby na przykładzie czasownika können:
| ich | konnte | (mogłem) |
| du | konntest | (mogłeś) |
| er / sie / es | konnte | (mógł) |
| wir | konnten | (mogliśmy) |
| ihr | konntet | (mogliście) |
| sie | konnten | (mogli) |
Czasowniki mieszane – Präteritum
W przypadku czasowników złożonych zmienia się samogłoska tematyczna. Jednocześnie czasowniki te mają takie same końcówki jak czasowniki regularne. Np.
Czasownik kennen (znać):
| ich | kannte | znałem |
| du | kanntest | znałeś |
| er / sie / es | kannte | znał |
| wir | kannten | znaliśmy |
| ihr | kanntet | znaliście |
| Sie / sie | kannten | znali |
