Przyimki z Dativem i Akkusativem: podstawy
Przesuwanie
Przyimki z Dativem i Akkusativem: podstawy
Przyimki an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen to tzw. Wechselpräpositionen, czyli przyimki, które mogą łączyć się zarówno z Dativem (celownikiem), jak i Akkusativem (biernikiem).
W zależności od kontekstu przyimki te można tłumaczyć na język polski na różne sposoby. Poniżej znajdziesz ich podstawowe znaczenia: an (na, przy – powierzchni pionowej), auf (na – powierzchni poziomej), hinter (za), in (w), neben (obok), über (nad), unter (pod), vor (przed), zwischen (między).
Jeżeli przyimek w zdaniu oznacza spoczynek (położenie) i opowiada na pytanie „gdzie?”, to łączy się z Dativem. Jeżeli natomiast wyraża ruch (zmianę położenia) i odpowiada na pytanie „dokąd?”, to łączy się z Akkusativem.
Istnieją czasowniki, które oznaczają albo spoczynek, albo ruch. Wskazują nam one, którego przypadka należy użyć. Np. czasowniki liegen (leżeć), stehen (stać), sitzen (siedzieć) oznaczają spoczynek, zatem wymagają użycia Dativu. Natomiast czasowniki legen (położyć), stellen (postawić), setzen (usiąść) wyrażają zmianę położenia, zatem wymagają użycia Akkusativu.
Porównaj:
| Pytanie | Przypadek | Przykład | Tłumaczenie |
| Wo? (Gdzie?) spoczynek | Dativ | Der Computer liegt auf dem Tisch. | Komputer leży na stole. |
| Wohin? (Dokąd?) ruch | Akkusativ | Ich lege den Computer auf den Tisch. | Kładę komputer na stół. |
Przykłady użycia an (na, przy – powierzchni pionowej)
Dativ: Das Bild hängt an der Wand. (Obraz wisi na
ścianie.)
Akkusativ: Mein Bruder hängt das Bild an die Wand. (Mój brat
wiesza obraz na ścianie.)
Przykłady użycia auf (na – powierzchni poziomej)
Dativ: Das Buch liegt auf dem Tisch. (Książka leży na
stole.)
Akkusativ: Leg das Buch auf den Tisch! (Połóż książkę na
stole!)
Przykłady użycia in (w, do)
Dativ: Ich bin in der Schule. (Jestem w szkole.)
Akkusativ: Ich gehe in die Schule. (Idę do szkoły.)
Przykłady użycia neben (obok)
Dativ: Er sitzt neben seiner Freundin. (Siedzi obok swojej
dziewczyny.)
Akkusativ: Er setzte sich neben seine Freundin. (Usiadł obok
swojej dziewczyny.)
Przykłady użycia hinter (za)
Dativ: Die Katze ist hinter dem Haus. (Kot jest za
domem.)
Akkusativ: Die Katze hat sich hinter das Haus versteckt. (Kot
schował się za domem.)
Przykłady użycia über (nad)
Dativ: Die Fotos sind über dem Bett. (Zdjęcia są nad łóżkiem.)
Akkusativ: Er hat die Fotos über das Bett geklebt. (Przykleił
zdjęcia nad łóżkiem.)
Przyimek über może również oznaczać o – wówczas łączy się z Akkusativem. Er hat über seinen Urlaub in Italien gesprochen. (Rozmawiał o swoim urlopie we Włoszech.)
Przykłady użycia zwischen (między, pomiędzy)
Dativ: Die Bücher sind zwischen den Stühlen. (Książki są
między krzesłami.)
Akkusativ: Er hat die Bücher zwischen die Stühle gelegt.
(Położył książki między krzesłami.)
Przykłady użycia vor (przed)
Dativ: Der Hund sitzt vor der Haupttür. (Pies siedzi przed
drzwiami wejściowymi.)
Akkustiv: Der Hund setzte sich vor die Haupttür. (Pies usiadł
przed drzwiami wejściowymi.)
Przykłady użycia unter (pod, wśród, pośród)
Dativ: Die Katze liegt unter dem Tisch. (Kot leży pod
stołem.)
Akkusativ: Emma hat das Katzenfutter unter den Tisch gelegt.
(Emma położyła karmę dla kota pod stołem.)
Boże Narodzenie (Dativ) (łatwe)
